Қазақстанның сыртқы сауда айналымы тарихи ең жоғары деңгейге жетті
Рекордтық тауар айналымына қарамастан, экспорт көлемі ең жоғары емес
Астана. 16 ақпан. KAZAKHSTAN TODAY - Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 2022 жылы тарихи ең жоғары деңгейге 134,4 миллиард АҚШ долларына жетті. 2021 жылмен салыстырғанда тауар айналымы 32% өсті ("Пандемиялық" 2020 жылмен салыстырғанда өсім 55%), деп хабарлады ҚР Ұлттық экономика министрлігінің баспасөз қызметі.
Сауда профициті 34,3 миллиард доллар деңгейінде қалыптасты. Бұл 2021 жылғы көрсеткіштерден 82%-ке артық. Ал 2020 жылмен салыстырғанда 4 есе көп деген сөз.
Алайда рекордтық тауар айналымына қарамастан, экспорт көлемі төмен - 84,4 миллиард доллар. Бұл 2012 жылғы абсолюттік көрсеткіштерден 2,4%-ға төмен (86,4 миллиард доллар)", - делінген хабарламада.
2021 жылмен салыстырғанда мұнайдан түсетін кірістер 51%-ға, 46,9 миллиард долларға дейін (экспорттың жалпы көлемінде 56%), мыс - 15%-ға, 3,7 миллиард долларға дейін, ферроқорытпалар - 51%-ке, 3,4 миллиард дейін, уран - 95%-ға, 3,4 миллиард дейін, мыс кендері 51%-ға яғни 2,4 миллиардға өсті.
Ал жеткізіп беруде баға күрт көтерілген өнімдер - бидай (+37%), мұнай өнімдері (+73%), көмір (2,4 есе), мырыш (+43%), күкірт (+91%).
Алыс шетелдерге экспорт 45%-ға, 69,1 миллиард дейін, ЕАЭО елдеріне - 24%-ға, 9,7 миллиардқа дейін, ал ТМД елдеріне (ЕАЭО-ны қоспағанда) - 19%-ға, 5,5 миллиардқа дейін өсті.
Елдер арасында:
- Италияға жеткізілім 56%-ға, 13,9 млрд-қа дейін,
- Қытайға - 35%-ға, 13,2 млрд-қа дейін,
- Ресейге-25%-ға, 8,8 млрд-қа дейін,
- Нидерландыға - 25%-ға, 5,5 млрд-қа дейін
- Түркияға - 60%-ға, 4,8 млрд-қа дейін ұлғайды.
Қазақстанға импорт көлемі алғаш рет 50 миллиардқа жетіп, 2013 жылғы рекордты жаңартты (48,8 млрд).
Географиялық тұрғыда ЕАЭО елдерінен импорт 0,9%-ға, ал алыс шетелдерден, керісінше, 41%-ға, ТМД елдеріндегідей 29,2 млрд-қа дейін (ЕАЭО-ны есепке алмағанда) - 16%-ға, 2,3 миллиардқа дейін өсті.
Қазақстанның 2022 жылғы сыртқы саудадағы жетістігі мұнай мен металдардың рекордтық жоғары бағасына байланысты.
Бұрын хабарланғандай, 2023 жылғы қаңтардағы инфляция 1,1% деңгейінде қалыптасты, жылдық мәнде бағаның өсуі 20,7%-ға дейін жеделдеді. Азық-түлік тауарларының ішінде нан өнімдері мен жарма, оның ішінде күріш бағасының өсуі жалғасты.
Ақпарат көзі: sputnik.kz
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өзара сауда көлемі 4,8 млрд АҚШ долларына жетті
Сурет: Depositphotos
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өзара сауда көлемі 16,2%-ға артып, $4,8 млрд-қа жетті. Бұл туралы ҚР премьер-министрі Олжас Бектеновтің Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиеевпен кездесуі барысында белгілі болды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Биылғы қаңтар-сәуір айларында екіжақты тауар айналымы $1,9 млрд-ты құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 42,1%-ға артық", деп мәлім етті баспасөз қызметінен.
Кездесуде сауда-экономикалық байланыстарды дамыту, өнеркәсіп кооперациясын кеңейту, көлік-логистика саласындағы өзара ықпалдастықты нығайту, сондай-ақ энергетика, су ресурстары және туризм салаларындағы ынтымақтастық мәселелеріне назар аударылды.
Форумда сөз сөйлеген Олжас Бектенов Қазақстан Орталық Азияның экономикалық әлеуетін ашу мақсатында өңір елдері арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі тереңдетуді қолдайтынын атап өтті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Иран көлік дәлізі мен порт инфрақұрылымын дамытуды жеделдетпек
Сурет: Depositphotos
Қазақстан мен Иран көлік, логистика және инвестициялар саласындағы ынтымақтастықты жандандыруға ниетті. ҚР Премьер-Министрінің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің Иранның жолдар және қала құрылысы министрі Фарзан Садекпен кездесуі барысында тиісті уағдаластықтарға қол жеткізілді,
деп хабарлайды Үкіметтің баспасыз қызметінен.
Тараптар «Солтүстік-Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін дамытуды, порт инфрақұрылымын кеңейтуді талқылады.
Серік Жұманғариннің айтуынша, Иран Қазақстанның аймақтағы маңызды сауда-экономикалық әріптесінің бірі. 2025 жылы Қазақстан мен Иран арасындағы тауар айналымы 26,4%-ға артып, $430,2 млн-ға жеткен. Бұл одан арғы дамуды, оның ішінде Өзара сауданы $3 млрд-қа жеткізу жөніндегі жол картасы шеңберіндегі және Иран мен ЕАЭО арасында қол қойылған Еркін сауда туралы келісімнің арқасындағы жоғары әлеуетті көрсетеді.
Тараптар «Солтүстік-Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін дамытуға ерекше назар аударды. Қазақстан мен Иран «Солтүстік-Оңтүстік» және «Шығыс-Батыс» бағытының қиылысында орналасуымен бірегей географиялық жағдайға ие болып отыр. Бұл транзиттік тасымалдың өсуі үшін едәуір әлеует.
2025 жылы «Солтүстік-Оңтүстік» дәлізі бойынша тасымалдау көлемі 12%-ға артып, 3,5 млн тоннаға жетті. Екі ел арасындағы теміржол тасымалы 69%-ға өскен.
Серік Жұманғарин маршрут әлеуетін одан әрі арттыру үшін Көлік инфрақұрылымын жаңғыртудың бірлескен жол картасын әзірлеуді ұсынды. Кешенді шараны іске асыру дәліздің өткізу қабілетін жылына 20 млн тоннаға дейін жеткізуге мүмкіндік бермек.
Тараптар сондай-ақ Қытай, Қазақстан, Түркіменстан, Иран мен Түркия арасында қол қойылған бесжақты теміржол келісімінің, сондай-ақ Қазақстан, Ресей, Түркіменстан мен Иран арасында алдағы уақытта сауда мен транзиттің өсуіне қосымша жағдай туғызатын төртжақты тарифтік келісімге қол қоюдың маңыздылығын атап өтті.
Келіссөздердің негізгі тақырыбының бірі порт инфрақұрылымын дамыту болды. Иран тарапы Шахид Раджаи (Бендер-Аббас) портында Қазақстанға жер телімін бөлу мәселесін келісу аяқталғанын хабарлады. Қажетті рәсімнен кейін аумақ Қазақстан тарапына беріледі.
Сонымен қатар Иран Қазақстанға Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия нарығына тікелей шығуды қамтамасыз ететін Чабахар портында жұмыс істеу үшін мүмкіндік беруге дайын екенін хабарлады. Фарзане Садектің айтуынша, Захедан-Чабахар теміржол желісі құрылысының 90%-дан астамы аяқталған. Нысанды іске қосу алдағы айларға жоспарланып отыр. Желі іске қосылғаннан кейін Чабахар порты Үнді мұхитын, Орталық Азия мен Еуропаны байланыстыратын халықаралық теміржол желісіне біріктіріледі.
Бұған жауап ретінде Қазақстан Иран тарапына Каспийдегі ирандық компаниялардың логистикалық қызметін дамыту үшін Ақтау мен Құрық порттарындағы алаңдарды, айлақтар мен терминалдарды ұсыну мүмкіндігін қарастыруға дайын екенін жеткізді.
Кездесу қорытындысында тараптар жоғары деңгейде қол жеткізілген уағдаластықты іске асыруды тездетіп, инвестор тарту жұмысын жедел үйлестіруді қамтамасыз ету мен көлік-логистикалық инфрақұрылымды дамытуды жандандыру ниетін растады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Елімізде 1 шілдеден бастап электр қуатының тарифі өзгеруі мүмкін
Қазақстанның Энергетика министрлігі "Электр энергиясына шекті тарифтерді бекіту туралы" бұйрық жобасын әзірледі, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
Құжатта елдегі тұрақты электр қуатымен жабдықтауды қамтамасыз ету және электр энергиясын өндіретін қуат көздерін кезең-кезеңімен жаңғырту мақсатында 60 қуат өндіруші ұйым үшін шекті тарифтер қайта қаралғаны айтылған.
Шешім жөндеу жұмыстарын дер кезінде жүргізуге, сондай-ақ жабдықтарды жаңарту мен олардың сенімділігін сақтауға бағытталған ұзақ мерзімді бағдарламаларды іске асыру үшін қажетті қаржылық жағдай жасақтауға бағытталған", - деп көрсетілген бұйрықта.
Энергия өндіруші ұйымдар үшін түзетілген тарифтерді қолданысқа енгізу мерзімі - 2026 жылдың 1 шілдесі.
Құжаттың толық мәтінімен сілтеме арқылы танысуға болады.
Бұған дейін Қазақстанда электр энергиясын тұтыну көлемі шамамен 125 млрд кВт сағатқа дейін өскені хабарланған болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Марокко арасындағы саудасы 460 миллион доллардан асты
2021 жылы Қазақстанның Мароккода Елшілігі ашылған сәттен бастап екіжақты сауда көлемі 68%-ға өсіп, өткен жылдың қорытындысы бойынша 460 млн АҚШ долларынан асты, деп хабарлайды ҚР СІМ баспасөз қызметінен.
Қазақстан Республикасының Мароккодағы Елшісі Саулекүл Сайлауқызы Касабланка қаласында ұйымның штаб-пәтерінде өткен Азия-Тынық мұхиты өңірі мемлекеттері елшілерінің Марокконың Бас кәсіпорындар конфедерациясының (CGEM) Төрағасы Мехди Тазимен кездесу барысында экономикалық байланыстың өсу мәселесін талқылады.
Азия-Тынық мұхиты өңірі елдері елшілер тобының дуайені ретінде сөз сөйлеген С.Сайлауқызы Азия мемлекеттері мен Марокко арасындағы сауда-экономикалық өзара іс-қимылдың елеулі әлеуетін атап өтіп, өзара сауда, инвестициялар және іскерлік байланыстарды арттыру үшін қолда бар мүмкіндіктерді неғұрлым белсенді пайдаланудың қажеттігін айтты.
Қазақстан-Марокко Іскерлік кеңесінің құрылуына ерекше назар аударылды.
Сондай-ақ, кездесу барысында екіжақты іскерлік кеңестерді құруды саяси диалогты бірлескен жобаларды іске асырудың практикалық деңгейіне көшірудің тиімді тетігі талқыланды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Бейбіт мақсаттағы атом: Қазақстан мен Қытай ынтымақтастықты кеңейтуде
Қазақстан мен Қытай атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы ынтымақтастықты кеңейтуде, деп хабарлайды Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі
2026 жылдың 16 маусымында Қытай Халық Республикасының Мемлекеттік энергетика істері басқармасының басшысы Ван Хунчжи мырзаның Қазақстан Республикасына сапары аясында Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев пен Қытай Халық Республикасының Мемлекеттік энергетика істері басқармасының басшысы Ван Хунчжи мырзаның тең төрағалығымен азаматтық ядролық энергетика саласындағы ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан–Қытай бірлескен жұмыс тобының алғашқы отырысы өтті.
Тараптар атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы өзара іс-қимылдың өзекті мәселелерін талқылап, осы бағыттағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға бейілділіктерін растады.
Серіктестікті одан әрі тереңдетуге бағытталған үйлестіруді күшейту мен практикалық өзара іс-қимылды кеңейтудің маңыздылығы атап өтілді.
Отырыс қорытындысы бойынша қол жеткізілген уағдаластықтар көрініс тапқан және атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы ынтымақтастықтың алдағы бағыттары айқындалған хаттамаға қол қойылды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.