22.12.2025, 09:32 64846
Президент тапсырмасы бойынша Балқаштағы медициналық мекемелерді салуға және жаңғыртуға 7,5 млрд теңге бағытталды
Сурет: primeminister.kz
Достарға айту
Халықты қолжетімді және сапалы медициналық көмекпен қамтамасыз ету - Президент белгілеген Үкімет жұмысының басым бағыттарының бірі. "Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту" ұлттық жобасы шеңберінде Үкімет өңірлерге әлеуметтік маңызды инфрақұрылымды дамытуға ресурстар бағыттайды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Қарағанды облысындағы бірқатар медициналық нысанды жүзеге асыруға Арнаулы мемлекеттік қордан шамамен 7,5 млрд теңге бөлінді.
Атап айтқанда, Қарағандыдағы жаңа онкологиялық орталықтың операциялық-реанимациялық блогын заманауи жабдықтармен жарақтандыруға 6,2 млрд теңге бөлінді. Облыстық бюджеттен қосымша 1,74 млрд теңге көлемінде бірлесіп қаржыландыру көзделген. Қазіргі уақытта нысанның дайындығы 70%-ға жетті, ішкі әрлеу жұмыстары жүргізілуде.
Балқаш қаласында қазіргі уақытта күрделі жөндеу жүргізіліп жатқан көпбейінді аурухана базасында ауданаралық медициналық хаб құрылады. Бұл мақсаттарға 1 млрд теңгеден астам қаржы бөлінді, жалпы құны 1,27 млрд теңгені құрайды. Жоба аясында ангиографиялық операциялық және қабылдау-диагностикалық бөлімшелерді орналастыру үшін қосымша корпустың құрылысы аяқталуда. Бүгінгі таңда нысан 96%-ға дайын. Сондай-ақ қаңқаны салу, инженерлік желілерді төсеу және ішкі әрлеу бойынша негізгі жұмыстар аяқталды. Нысанды осы жылдың соңына дейін тапсыру жоспарланған.
Сонымен қатар Балқашта балаларды оңалту орталығы құрылуда: бұрынғы санаторий ғимаратын қайта жабдықтау үшін 272,1 млн теңге бағытталды. Жоба стационар және амбулаториялық қабылдауды ұйымдастыруды көздейді. Реабилитологтарды, невропатологтарды, логопедтерді және ЕДШ нұсқаушыларын қоса алғанда, тар бейінді мамандардан тұратын көпсалалы команда құрылады. Бұл балаларға облыс орталығына бармай-ақ сапалы оңалтуға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Жұмыстарды аяқтау 2026 жылдың ақпан айына жоспарлануда.
Осы жобаларды жүзеге асыру өңірдегі медициналық көмектің сапасын арттырады. Осылайша, ангиографиялық операциялық бөлімшені іске қосу "алтын сағат" қағидасы негізінде және пациенттердің өмірін сақтай отырып, Балқаш тұрғындарына инфаркт пен инсульт кезінде шұғыл жоғары технологиялық көмек көрсетуге мүмкіндік береді. Оңалту орталығының ашылуы тұрғылықты жері бойынша ерекше қажеттіліктері бар балалар үшін қалпына келтіру емін үздіксіз алуды қамтамасыз етеді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
08.06.2026, 12:18 9716
Түркістан облысының прокуроры тағайындалды
Достарға айту
Бауыржан Мырзакеров Түркістан облысының прокуратурасына жетекшілік етеді, деп хабарлайды Бас прокуратураның баспасөз қызметі.
Мемлекет басшысының келісімімен және Бас Прокурордың бұйрығымен 3-сыныпты мемлекеттік әділет кеңесшісі Бауыржан Қыпшақұлы Мырзакеров Түркістан облысының прокуроры лауазымына тағайындалды", - делінген хабарламада.
Бауыржан Мырзакеров еңбек жолын Қапшағай гарнизоны әскери прокурорының көмекшісі болып бастады.
Әр жылдары Сарыөзек, Өскемен, Қапшағай гарнизондарының әскери прокуроры, Бас әскери прокурордың орынбасары, Павлодар облысы прокурорының орынбасары, Бас прокуратураның Қызмет бастығының орынбасары, Қызмет бастығы, Нұр-Сұлтан қаласының прокуроры болып қызмет істеген.
2022 жылғы мамырдан Қарағанды облысының прокуроры болды.
Қызметтік міндеттерін мінсіз атқарғаны үшін I және II дәрежелі "Даңқ" ордендерімен наградталған. Прокуратураның құрметті қызметкері.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
08.06.2026, 11:23 11971
Елімізде 2026 жылғы егіс науқаны табысты аяқталды
Сурет: primeminister.kz
Достарға айту
Мемлекет басшысының азық-түлік қауіпсіздігін нығайту және агроөнеркәсіп кешенін дамыту жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру шеңберінде елімізде 2026 жылғы егіс науқаны аяқталды. Көктемгі дала жұмыстары еліміздің барлық өңірінде белгіленген агротехникалық мерзімде жүргізілді, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Науқанның уақтылы жүргізілуіне Үкімет атарпынан қабылданған мемлекеттік кешенді қолдау шаралары ықпал етті. Атап айтқанда, шаруаларды қажетті материалдық-техникалық ресурстармен қамтамасыз ету, егіс алқаптарының құрылымын әртараптандыру, су үнемдеу технологияларын енгізу, ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту және ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің жеңілдетілген қаржыландыруға қолжетімділігін кеңейтуге басымдық берілді.
Қабылданған шаралар егіс жұмыстарының тұрақты жүргізілуін қамтамасыз етуге және ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыру үшін қосымша жағдай жасауға мүмкіндік берді.
Фермерлерді ерте қаржыландыру және тиімді қолдау тетіктері
Биыл Қазақстандағы жалпы егіс алқабы 23,8 млн гектарды құрады, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 180 мың гектарға артық. Барлық аймақта жаппай егіс жұмыстарының басталғанға дейін топырақты дайындауға бағытталған міндетті агротехникалық жұмыстар жүргізілді: ылғалды сақтау, егіс алдындағы өңдеу және көктемгі жер жырту.
Ауыл шаруашылығы дақылдары бойынша жүргізілген егіс жұмыстарының құрылымы келесідей:
- дәнді дақылдар - 14,6 млн гектар;
- майлы дақылдар - 4,2 млн гектар;
- мал азықтық дақылдары - 1,2 млн гектар;
- мақта - 166 мың гектар;
- көкөніс дақылдары - 120 мың гектар;
- картоп - 126 мың гектар;
- бақша дақылдары - 84 мың гектар;
- қант қызылшасы - 22 мың гектар.
Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы еңбеккерлерінің форумында берген тапсырмасына сәйкес, Үкімет тарапынан егіс науқандарын ерте қаржыландыру тетігі енгізілді. Бұл механизм егіншілерге қажетті қаржы ресурстарын алдын-ала тартуға, тұқым, тыңайтқыш, өсімдіктерді қорғау құралдары мен техниканы ең тиімді бағамен уақтылы сатып алуға, сондай-ақ егіс жұмыстарын жүргізуге сапалы дайындалуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде ауыл шаруашылығы өндірушілерінің маусымдық баға өсіміне тәуелділігі төмендейді, егіс науқанын оңтайлы агротехникалық мерзімде өткізу қамтамасыз етілуде.
2026 жылғы көктемгі дала жұмыстарына өтінімдер қабылдау бұған дейінгіден ерте, 2025 жылдың қазан айында басталды. Жалпы, 2026 жылы көктемгі және күзгі дала жұмыстарын жылдық 5% жеңілдікпен қаржыландыру үшін 750 млрд теңге бөлу жоспарланған, 2025 жылы да осы көлемде қаржы бөлініп, 8,5 млн гектарға егін егілген болатын. Осы желі бойынша 4,8 мыңға жуық ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер жалпы сомасы 573 млрд теңгеге қаржыландырылды, бұл 6,8 млн гектардан астам алқапта егін егуге мүмкіндік берді.
Кепіл базасы жеткіліксіз фермерлер үшін қарыз сомасының 85%-ы мөлшерінде мемлекеттік кепілдік беру бағдарламасының енгізілгені негізгі көмек болды. 2025 жылы осы құрал аясында 283 млрд теңге несие сомасына 1633 кепілдік берілді. 2026 жылы республикалық бюджеттен бұл мақсатқа 16 млрд теңге қарастырылды: науқан аясында 273 млрд теңге көлеміндегі несиеге 1733 кепілдік берілді.
Қаражатты фермерлерге дейін жеткізу енді операторлардың кең ауқымды желісі арқылы жүзеге асырылады, олар:
- Аграрлық несие корпорациясы (АНК);
- Екінші деңгейдегі банктер (ЕДБ);
- микроқаржы ұйымдары (МҚҰ);
- өңірлік инвестициялық орталықтар (ӨИО),
- кредиттік серіктестіктер (КС);
- әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар (ӘКК).
Өңірлердегі көктемгі дала жұмыстарының барысы
Қазақстанның негізгі астық егетін өңірлері дәстүрлі түрде Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстары болып қала береді. Еліміздегі азық-түлік қауіпсіздігі көбінесе осы аймақтардағы егіс жұмыстарының нәтижелеріне байланысты, сондықтан олар үнемі ерекше назарды ұсталады.
Мәселен, СҚО-да егіс алқабы 4,3 млн гектарды құрады. Егіс құрылымын әртараптандыру шеңберінде дәнді дақылдар алқабы 2,9 млн гектарға дейін оңтайландырылды, оның ішінде бидай - 1,9 млн гектар. Бұл ретте жоғары сұранысқа ие дақылдарға баса назар аударылып отыр: майлы дақылдар алқабы екінші жыл қатарынан 1 млн гектарға жеткізілді. Жемшөп дақылдары 405 мың, картоп 8,6 мың, көкөністер 1,4 мың гектар алқапты алды.
Сонымен қатар, өңірде ауыл шаруашылығы техникасы паркі қарқынды түрде жаңартылуда. Биыл бұл көрсеткішті 8,5%-ға дейін жеткізу жоспарлануда. 90 млрд теңгеге 3,5 мың техника сатып алу қарастырылған, оның ішінде 29,9 млрд теңгеге бүгінде 770 данасы сатып алынды.
Ақмола облысында жалпы егіс алқабы 5,6 млн гектарды құрады. Әртараптандыру аясында дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың алаңы 4,5 млн гектарға дейін, 184,6 мың гектарға қысқартылды. Соның есебінен анағұрлым сұранысқа ие бағыттар кеңейтілді: майлы дақылдардың егісін 220 мың гектарға ұлғайтылып, олардың көлемі 715 мың гектарға жетті, ал мал азықтық дақылдар 34,1 мың гектарға артып, 370,7 мың гектарды құрады. Картоп пен көкөніс тиісінше 8,6 мың гектар және 1,5 мың гектар аумаққа орналастырылды.
Егістік жұмыстармен қатар өңір жоғары логистикалық және индустриялық әлеуетін де көрсетіп отыр. Жыл басынан бері облыстың астық қабылдау кәсіпорындарынан экспортқа 1,9 млн тонна астық жөнелтілді.
Аршалы ауданында жылына 3 млн тоннаға дейін шикізатты өңдейтін ірі астықты терең өңдеу зауытын салу өңдеу саласын дамытудағы маңызды қадам болмақ. Кәсіпорында натрий глутаматы, лизин және басқа да өнімдер өндіру жоспарланған. Жоба "Dalian Hesheng Holdings Group Co., Ltd." компаниясымен бірлесіп жүзеге асырылуда. Жүзеге асыру кезеңі 2026-2028 жылдарға жоспарланған, инвестиция көлемі 900 млрд теңгені құрайды. Жоба алғашқы кезеңде 1 мыңға дейін, толық қуатқа шыққанда 3 мыңға дейін жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар өңірде ауыл шаруашылығы техникасын белсенді жаңарту жұмыстары жүргізілуде. Биыл ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту деңгейін 2025 жылғы 7%-бен салыстырғанда 8,5%-ға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Қаңтар-мамыр айларында өңір шаруалары жалпы құны 38,4 млрд теңгені құрайтын 789 бірлік техника сатып алды.
Қостанай облысында көктемгі егіс науқанының жалпы көлемі 5,2 млн гектар деңгейінде жоспарланды. Диверсификация аясында бидай үлесін қысқарту есебінен майлы дақылдардың алқабы 887 мың гектарға, дәнді-бұршақты дақылдар 212,3 мың гектарға, картоп 7,5 мың гектарға және біржылдық шөптер 107 мың гектарға дейін ұлғайтылды. Науқанды жүргізу үшін 1-3 сыныптағы кондициялық тұқымдардың 514,2 мың тоннасы пайдаланылды, сондай-ақ литрі 281 теңгеден аспайтын жеңілдетілген дизель отынының 73,3 мың тоннасы бөлінді.
Бұл ретте өңір астықтан ұн өңдеу бойынша республикадағы көшбасшы орнын сақтап келеді. Облыстың үлесіне еліміздегі ұн өндірісінің 30%-ы тиесілі. Өңірде жылдық қуаттылығы 2 млн тоннаға дейін жететін 35 диірмен кешені жұмыс істейді. 2024-2025 жылдары астық өңдеу саласында жалпы құны 9,3 млрд теңгені құрайтын 4 инвестициялық жоба іске қосылды. Ал 2027-2028 жылдары жылына 415 мың тонна бидайды терең өңдеу қуаты бар Qostanai Grain Industry зауыты мен Tobol center KZ кешенінің құрылысы жоспарланған.
Егін егу алқаптарын әртараптандыру және су үнемдеу
Президент тапсырмаларына сәйкес, биылғы егін егу науқанында жоғары табысты және стратегиялық маңызы бар дақылдарға басымдық берілді. Нәтижесінде майлы дақылдардың егіс алқабы 74 мың гектарға ұлғайтылып, жалпы көлемі 4 млн гектардан асады. Ал мал азықтық дақылдарға 3,3 млн гектардан астам жер бөлініп, олардың алқабы 237 мың гектарға кеңейтілді.
Сонымен қатар бидай егістігі алқаптарын кезең-кезеңімен оңтайландыру бойынша жүйелі жұмыс жүргізілді. Нәтижесінде бидай егісінің көлемі 12,1 млн гектарға дейін қысқартылып, өткен кезеңмен салыстырғанда 125 мың гектарға азайды. Егіс алқаптарын қысқарту бағытындағы түзетулер жүгері дақылының егісіне де қатысты.
Үкімет республикадағы оңтүстік өңірлерге ерекше назар аударуда, мұнда ылғалды көп қажет ететін дақылдардың егіс алқаптарын жүйелі түрде оңтайландыру жұмыстары жүргізілді. Су пайдаланудың нақты теңгерімі негізге алынып, егіс құрылымы су ресурстарын пайдалану лимиттеріне қатаң сәйкестікте бекітілді.
- Республика бойынша күріштің егіс алқабы 20,2 мың гектарға қысқартылды.
- Мақта шаруашылығында су үнемдеу бағытына арналған технологиялық өзгеріс жүзеге асырылды: дәстүрлі суару әдістерін 12 мың гектарға қысқарту есебінен, тамшылатып суару технологиясы енгізілген мақта алқаптары 29,8 мың гектарға ұлғайтылды.
Жеңілдетілген бағадағы дизель отынымен қамтамасыз ету
Энергетика министрлігі еліміздегі мұнай өңдеу зауыттарының өндірістік қуаттарын ескере отырып, көктемгі егіс науқанына 402,3 мың тонна дизель отынын бөлді.
Үкімет фермерлер үшін жанар-жағармай материалдарының құнын тұрақтандыру мақсатында бірқатар шаралар қабылдады. Операторлық шығындарды қоса есептегенде, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін жеңілдетілген дизель отынының түпкілікті бағасы литріне 281 теңге деңгейінде белгіленді. Бұл елдегі жанармай құю станцияларындағы орташа бөлшек бағадан 15%-ға төмен. Қазіргі таңда бөлшек саудадағы дизель отынының бағасы литріне 330 теңге.
Бекітілген жеткізу кестесіне сәйкес, жалпы көлемі 402,3 мың тоннаны құрайтын жоспар аясында аграршылар 324,8 мың тонна дизель отынына келісімшарт жасап, төлем жүргізген. Бұл жалпы жоспардың 81%-ы. Іс жүзінде өңірлерге 300,9 мың тонна немесе жеңілдетілген отынның жалпы көлемінің 75%-ы жөнелтіліп, жеткізілді.
Машина-трактор паркін жаңғырту және мемлекеттік қолдау тетіктері
Оңтайлы агротехникалық мерзімдерде жоғары өнімділік машина-трактор паркінің техникалық дайындығының арқасында қамтамасыз етілді. Ауыл шаруашылығы құрылымдарының қарамағында 133,9 мың трактор, шамамен 5,6 мың жоғары өнімді егіс кешені, 71,4 мың сепкіш және 188,5 мың топырақ өңдеу құралы болды. Егістік алқаптарында сервистік қызмет көрсетуді 70 мамандандырылған орталық қамтамасыз етті.
Мемлекеттік қолдаудың нәтижесінде өткен кезеңде егіншілер шамамен 25 мың бірлік заманауи техника сатып алып, техникалық паркті жыл сайын жаңару деңгейін 6,5%-ға жеткізді. Алдағы егіс науқаны қарсаңында Мемлекет басшысы Ауыл шаруашылығы министрлігіне техника паркін жаңғырту қарқынын жеделдету міндетін жүктеді. Осы мақсатта Үкімет отандық машина жасау саласын дамытуға бағытталған өзара байланысты қолдау бағдарламаларының кешенін іске қосты.
Солардың бірі - фермерлер арасында жоғары сұранысқа ие ауыл шаруашылығы техникасын жеңілдетілген лизинг арқылы қаржыландыру бағдарламасы. Мемлекет басшысының тапсырмаларына сәйкес, бағдарламаны қаржыландыру көлемі едәуір ұлғайтылды. Егер өткен кезеңде отандық өндірістегі техниканы лизингке алуға бюджеттен 250 млрд теңге бөлінсе, биыл бұл мақсатқа кемінде 300 млрд теңге бағыттау жоспарланып отыр.
Қабылданған шаралар аграршыларды егіс жұмыстарын оңтайлы мерзімде жүргізуге мүмкіндік беретін жоғары өнімді техникамен қамтамасыз етіп қана қоймай, сабақтас өнеркәсіп салаларының дамуына да қосымша серпін беруіне мүмкіндік жасады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
06.06.2026, 12:47 51471
Қазақстан мен Сауд Арабиясы туризм саласындағы ынтымақтастықты кеңейтуде
Сауда серіктестері алдағы жазғы маусымда Қазақстанға туристік бағыт ретінде жоғары қызығушылық бар екенін растады
Достарға айту
Астана. 6 июня. KAZAKHSTAN TODAY - Қазақстан Республикасының Сауд Арабиясы Корольдігіндегі Елшілігінің ұйымдастыруымен "Қазақстанның туристік әлеуеті" тақырыбында дөңгелек үстел өтті, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.
Іс-шараға екі мемлекеттің ресми органдарының, жетекші туристік қауымдастықтарының, іскерлік орталары мен БАҚ өкілдері қатысып, өзара ықпалдастықтың жаңа мүмкіндіктерін талқылады.
Сауд тарапынан Сауд Туризм басқармасының басшылығы, сондай-ақ Корольдіктің "Al Matar", "Almosafer", "Oriental Sky", "Alahram" және "Jayak travel" сынды жетекші туроператорлары мен "Al Hokair Holding Group" және "Al Taleb Group" секілді ірі инвесторлық компанияларының басшылары бас қосты. Қазақстандық тараптан "Kite travel", "Imax Group Kazakhstan" және "Elite life" сияқты отандық туристік нарықтың танымал компаниялары өздерінің бірегей өнімдерін таныстырды.
Кездесудің ашылуында екі ел арасындағы туризм секторының зор әлеуеті мен өзара туристік ағынның оң динамикасы ерекше аталды. Саудтық саяхатшылар үшін Қазақстанның қауіпсіз, қолайлы әрі бірегей эко-туристік бағыт екендігіне ерекше назар аударылды.
Дөңгелек үстел аясында екі елдің туркомпаниялары арасында B2B кездесулері мен келіссөздері ұйымдастырылды. Бұл іскерлік алаңда қатысушылар өзекті ақпаратпен, сонымен қатар жаңа туристік маршруттармен әрі іскерлік байланыстармен алмасты.
Іс-шара қорытындысы бойынша ұйымдастыру деңгейіне жоғары баға берген саудтық серіктестер алдағы жазғы маусымда Қазақстанға деген туристік қызығушылықтың жоғары екенін растап, жаңа бірлескен турпакеттерді іске асыруға ниет білдірді, бұл өз кезегінде екі ел арасындағы туристік және инвестициялық ықпалдастықты жаңа белеске көтеруге серпін берді.
Ресми мәліметтерге сәйкес, Сауд Арабиясынан Қазақстанға келетін туристер саны тұрақты артып келеді: 2024 жылы бұл көрсеткіш 9 060 адамды құраса, 2025 жылы 11 666 адамға жеткен.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
05.06.2026, 21:54 65386
СҚО-да машина жасау саласының өсу қарқыны бір жарым есе артты
Сурет: primeminister.kz
Достарға айту
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың өңірлердің тұрақты дамуын қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру аясында Үкімет экономиканы әртараптандыру, өңдеу өнеркәсібін дамыту және инвестиция тарту бойынша барлық қажетті шараларды қабылдап жатыр. Әр өңірдің бәсекелестік артықшылықтарын ашуға және нақты секторда жаңа өсу нүктелерін қалыптастыруға ерекше назар аударылуда, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Мұндай жұмыстың нақты нәтижесін көрсетіп отырған өңірлердің бірі - Солтүстік Қазақстан облысы. 2026 жылдың 4 айы бойынша өңір әлеуметтік-экономикалық дамудың негізгі бағыттары бойынша оң динамика көрсетіп, негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер бойынша ел облыстары арасында үшінші орынға ие болды.
Өсімге машина жасау саласы елеулі үлес қосып отыр, онда өндіріс көлемі 1,5 есеге артқан. Сонымен қатар өңірде жаңа индустриялық жобалар жүзеге асырылып, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу дамып, жұмыс орындары ашылып, инфрақұрылым жаңғыртылуда.
Бұл көрсеткіштердің артында не тұр және мемлекеттік бағдарламалар облыс тұрғындарының күнделікті өміріне қалай әсер етіп жатыр? Бұл туралы Primeminister.kz сайты редакциясының шолуынан оқыңыз.
Зауыттар толық қуатында жұмыс істеп тұр: жұмыс орындары мен жаңа өндірістер
Президент белгілеген басымдықтардың бірі - өңдеу секторын дамыту және қосылған құны жоғары өндірістер құру. Солтүстік Қазақстан облысында өңдеу өнеркәсібі өңірдегі бүкіл индустрияның шамамен 84%-ын құрайды.
Негізгі драйвер машина жасау саласы болып отыр: төрт айда өңір зауыттары 106,1 млрд теңгенің өнімін шығарды. Бұл жай ғана сандар емес. Осы миллиардтардың артында ірі еңбек ұжымдарының тұрақты жұмысы және қызметкерлердің ертеңгі күнге деген сенімі тұр:
- "ЗИКСТО" АҚ өнім шығаруды бірден 3,5 есеге арттырып, 75,4 млрд теңгенің нәтижесін көрсетті.
- "Мұнаймаш" АҚ зауыты ширекке жуық өсім көрсетіп (+26,7%), шамамен 2 млрд теңгенің жабдығын өндірді.
- Өңірдің басқа да флагмандары - С.М. Киров атындағы зауыт пен Alageum Electric тұрақты жұмыс істеп тұр.
Экономиканы әртараптандыру аясында өңірде шағын өндірістер дамытылып жатыр. Осылайша ірі секторларға тәуелділік азаяды. 2026 жылдың алғашқы төрт айында СҚО-да өнеркәсіптің сабақтас салаларында өсім тіркелді. Облыста жиһаз, құрылыс материалдары және пластмасса бұйымдары едәуір көп өндіріле бастады.
Тау-кен өндіру секторы төрт айда 2,5 млрд теңгенің өнімін өндіріп, 21% өсім көрсетті. Бүгінде бұл салада ондаған кәсіпорын тұрақты жұмыс істеп тұр. Сонымен қатар Обухов тау-кен байыту комбинаты іске қосылды. Ол өңірге жаңа жұмыс орындарын береді.
Qyzyljar экономикалық аймағы: миллиардтаған теңге нақты жобаларға бағытталды
Мемлекет басшысының тапсырмаларына сәйкес Үкімет инвестициялық саясатты нақты экономикалық әсер беретін, толық циклді жаңа өндірістік қуаттар құруға дайын сенімді серіктестерді тартуға бағыттап отыр. Өңірде жеке капиталды тарту және ауқымды индустриялық жобаларды жүзеге асырудың негізгі алаңы ретінде Qyzyljar арнайы экономикалық аймағы жұмыс істейді.
Қазір мұнда 21 қатысушы тіркелген. Жеке инвестициялардың жалпы сомасы 409 млрд теңгені құрайды. Ең бастысы, бұл жергілікті тұрғындар үшін шамамен 4,5 мың тұрақты жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта 6 өндіріс іске қосылып, онда 749 адам жұмыспен қамтылды. Жыл соңына дейін 63 млрд теңгеге тағы 6 зауытты іске қосу жоспарланып отыр.
Ірі жобалардың қатарында биыл күзде "Бейкертон" компаниясының үлкен нан-тоқаш комбинаты іске қосылады. Инвестиция сомасы 37,3 млрд теңгені құрайтын бұл жоба 380 маманды жұмыспен қамтиды. Сондай-ақ Tiryaki Agro холдингінің май экстракциялау зауытын салу жоспарда бар. Ол тәулігіне 1,5 мың тоннаға дейін шикізат өңдей алады. Арзан шикі астықты шетелге сатудың орнына, өңір дайын күнбағыс, рапс және зығыр майын экспорттайтын болады. Президент талап етіп отырған бағыт та осы. Оның үстіне жергілікті кәсіпорындардың өніміне сұраныс қазірдің өзінде жоғары: өңір экспорты ЕАЭО елдерін есепке алмағанда 72%-дан астам өсті және оның басым бөлігі дайын азық-түлік өнімдерінен тұрады.
Елдің басты астықты өңір: ауылды қолдау және қайта жаңғырту
Солтүстік Қазақстан дәстүрлі түрде елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етіп келеді. Осыған байланысты өңірлік агроөнеркәсіп кешенін дамыту Президенттің ерекше бақылауында. Мемлекет басшысы Үкімет пен отандық аграршылардың алдына нақты міндеттер қойды: ескірген шаруашылық жүргізу тәсілдерінен бас тарту, қолайсыз ауа райы факторлары мен монодақыл өндірісіне тәуелділікті азайту, сондай-ақ өсірілген барлық ауыл шаруашылығы өнімін терең өңдеуді қамтамасыз ету.
Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін Үкімет 2026 жылы СҚО аграршыларын қолдауға қомақты субсидия бөлді. Оның көлемі 90 млрд теңгені құрайды. Бұл - әрбір қазақстандықтың азық-түлік қауіпсіздігіне салынған тікелей инвестиция.
Мемлекеттік қолдаудың жалпы сомасының 39 млрд теңгесі өсімдік шаруашылығын дамытуға бағытталды. Мұндағы негізгі шығыс бағыты - жерді қорғау және құнарландыру. Сапалы пестицидтер сатып алуға 22,7 млрд теңге, ал минералды тыңайтқыштарға 12,2 млрд теңге бөлінді. Тағы 3,8 млрд теңге егіс алқаптарында тек жоғары сапалы дән пайдаланылуы үшін тұқым шаруашылығын субсидиялауға бағытталды.
Биыл жалпы 4,3 млн гектар жерге егін егу жоспарланып отыр. Бұл ретте Президенттің әртараптандыру жөніндегі тапсырмаларының орындалуын нақты көруге болады:
- Дәстүрлі дәнді дақылдарға 2,9 млн гектар бөлінді. Бұл егіс құрылымын әртараптандыру аясында былтырғы деңгейден 100 мың гектарға аз.
- Екінші жыл қатарынан 1 млн гектар жер нарықта сұранысқа ие және жергілікті қайта өңдеуге жіберілетін майлы дақылдарға, яғни рапс, зығыр және күнбағысқа бөлінді.
- Мал азығы дақылдарының алқабы 405 мың гектарға дейін ұлғайтылды. Бұл кейіннен мал бордақылауда және ет пен сүт бағасының тұрақты болуында маңызды рөл атқарады.
- Картопқа 8,6 мың гектар, көкөніске 1,4 мың гектар жер бөлінді. Былтыр картоп өнімділігі 172,3 ц/га, ал көкөніс өнімділігі рекордтық 354,8 ц/га болды.
Өңір ішінде шикізатты терең өңдеуге ерекше назар аударылып отыр. Бүгінде облыста жылына 1,2 млн тонна ұн өндіруге қауқарлы 28 ұн тарту кәсіпорны жұмыс істейді. Биылғы қаңтар-сәуір айларында жергілікті қайта өңдеуге шамамен 235 мың тонна дәнді дақыл жіберіліп, одан 165 мың тонна ұн өндірілді.
Солтүстікқазақстандық ұн тартушылардың өнімі облыс ішінде және Қазақстанның басқа өңірлерінде белсенді сатылып жатыр. Сондай-ақ Ресей, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан, Ауғанстан және Қытай нарықтарына жеткізіледі.
Мал шаруашылығын дамытуға мемлекет 8,3 млрд теңге субсидия бөлді. Негізгі басымдық заманауи сүт-тауар фермалары мен кешендерін құруға берілген. Оның нәтижесін облыс тұрғындары дүкен сөрелерінен көре алады: 4 айда сүт өндірісі 7,4%-ға өсіп, 100,8 мың тоннаға жетті. Сондай-ақ өңірдегі құс фабрикалары 201,5 млн данадан астам жұмыртқа өндірді.
Сонымен қатар солтүстікқазақстандық аулалар мен фермаларда мал басы көбейіп келеді. Ірі қара саны 350 мың бастан асты, қой мен ешкі саны 465 мыңға жетті, жылқы 6,6%-ға көбейіп, 172,7 мың басты құрады. Ал ең жоғары өсім шошқа шаруашылығында тіркелді - бірден 21,6%-ға артып, 173,5 мың басқа жетті.
Осындай үлкен алқаптарда жұмыс істеу үшін техникалық жарақтандыру деңгейі жоғары болуы қажет. Бұл бағытта Үкімет аграршыларға машина-трактор паркін жаңартуға қолдау көрсету бойынша жүйелі шараларды жүзеге асырып жатыр. Егер былтыр техниканы жаңарту деңгейі 7% болса, биыл оны 8,5%-ға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Ол үшін жалпы сомасы 88,6 млрд теңгеден асатын 3,5 мың техника сатып алынбақ. Қаржы құралдары арқылы СҚО аграршылары жалпы сомасы 29,9 млрд теңгеге 770 бірлік жаңа техника мен жабдық сатып алды. Атап айтқанда, "ҚазАгроҚаржы" АҚ арқылы жеңілдетілген 5% мөлшерлемемен паркті жаңартуға 41,7 млрд теңге қаржыландырылды.
Таза су, жаңа мектептер және ЖЭО-ны жөндеу
Бүгінде өңір бюджеті нақты әлеуметтік басымдықпен бөлініп отыр. СҚО-да халықты сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету жөніндегі Президент тапсырмасы орындалды. Мемлекет су сапасының жоғары деңгейде сақталуы үшін бұл жүйені жаңғыртуды жалғастырып жатыр.
Жылу энергетикасы саласында желілердің тозу деңгейі "Энергетикалық және коммуналдық секторды жаңғырту" ұлттық жобасын жүзеге асыру есебінен төмендейді. Биыл ЭКСЖ аясында жалпы сомасы 45,2 млрд теңге болатын 28 жобаны жүзеге асыру жоспарланған. Оған 5,3 млрд теңгенің жылумен жабдықтау бойынша 5 жобасы, "Солтүстік Қазақстан электр желілерін тарату компаниясы" АҚ-ның жалпы сомасы 16,7 млрд теңге болатын электрмен жабдықтау бойынша 11 жобасы, сондай-ақ "Көкшетау Энерго" ЖШС-нің жалпы сомасы 14,3 млрд теңге болатын 3 жобасы кіреді.
Келесі жылыту маусымы іркіліссіз өтуі үшін "СЕВКАЗЭНЕРГО" компаниясы Үкіметтің бақылауымен биыл Петропавл ЖЭО-2 қазандықтары мен турбиналарын жөндеуге 20,7 млрд теңге бағыттап отыр. Бұл ретте жоспарлы жұмыс бұған дейін де жүргізілді: 2025 жылы инвестициялық бағдарламалар аясында өңірде 5,1 млрд теңгеге 1,5 мың шақырым электрмен жабдықтау желісі және 227 қосалқы станция жөнделді. Сондай-ақ 1,5 млрд теңгеге 7,3 шақырым жылу желісі реконструкцияланып, жөндеуден өтті. 2026 жылы инвестициялық бағдарламалар бойынша тағы 4,2 млрд теңгеге 1,4 мың шақырым желіні және 206 қосалқы станцияны жаңарту, сондай-ақ 1,4 млрд теңгеге 6,8 шақырым жылу желісін реконструкциялау жоспарланған.
Сондай-ақ Президенттің "Ауыл - ел бесігі" бағдарламасы бойынша ауылдарды энергетикалық жаңартуға қаражат бөлініп жатыр. Егер 2025 жылы осы бағдарлама аясында 290 млн теңгеге 14,3 шақырым электр желісі салынса, 2026 жылы электрмен жабдықтау бойынша 5 жоба жалғасып, 4 жаңа нысанның құрылысы басталды. Бұл мақсаттарға облыстық бюджеттен 549,5 млн теңге бөлінді.
Төрт айда облыста 46,3 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. Жылдық жоспар - 340 мың шаршы метр. Петропавлда 20 көпқабатты тұрғын үй салынып жатыр. Бұдан бөлек, биыл Бескөл ауылындағы емхананың, футбол манежінің, ауылдық спорт залдарының және "Қазақстан халқына" қорының қаражаты есебінен салынып жатқан 280 орындық балабақшаның құрылысы аяқталады.
Барлық мемлекеттік қаражат қатаң түрде мақсатты жұмсалып жатыр: мамыр айындағы жағдай бойынша облыс бюджетінің орындалуы 100%-ға жуықтады. Өңір ең көп қаражатты білім беру саласына, 170 млрд теңге және ауыл шаруашылығына 106 млрд теңге бағыттап отыр. Бұл - әрбір жергілікті отбасының әл-ауқатын тікелей айқындайтын бағыттар.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
05.06.2026, 19:53 65651
Президент тапсырмаларын орындау: Олжас Бектенов Qyzyljar АЭА-да инвестициялық жобаларды жүзеге асыру барысымен танысты
Достарға айту
Солтүстік Қазақстан облысына жұмыс сапары барысында Премьер-министр Олжас Бектенов Qyzyljar арнайы экономикалық аймағының қызметімен танысты, онда Мемлекет басшысы қойған экономиканы әртараптандыру және өндірістерді локализациялау жөніндегі міндеттерге сәйкес тамақ өнеркәсібі, машина жасау және шикізатты терең өңдеу салаларындағы ірі инвестициялық жобалар жүзеге асырылуда, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Қанат Дүзелбаев өңірге инвестициялар тарту және АЭА-ның өнеркәсіптік инфрақұрылымын дамыту бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады. 2025 жылдың қорытындысы бойынша өңірге 609 млрд теңге инвестиция тартылды. Бұл ретте соңғы екі жылда өңірдің негізгі капиталына инвестициялар көлемі екі есеге жуық өсті. Инвестициялық жобалардың жалпыұлттық пулы шеңберінде СҚО-да 10,3 мыңнан астам тұрақты жұмыс орнын құра отырып, жалпы сомасы 1,1 трлн теңгеге 64 бастама жүзеге асырылуда.
Qyzyljar АЭА - өңірдің өнеркәсіптік өсуінің негізгі орталықтарының бірі. Қазіргі уақытта сегіз субаймақта 21 қатысушы өз жобаларын жүзеге асыруда. Мұнда бюджеттік салымдардың әрбір теңгесіне 8 теңге жеке инвестиция тартылған. "Қызылжар" халықаралық әуежайы базасында мультимодальды логистикалық хаб құру бойынша қосымша жұмыстар жүргізілуде.
Үкімет басшысы АЭА аумағында төл өндірісін дамытып жатқан бірқатар компаниялардың қызметімен танысты. Олар - өңірдегі ірі ағаш өңдеу кәсіпорындардың бірі - "Nord Panels" ЖШС, "KazCrane Engineering" ЖШС-нің көтергіш-көлік жабдықтарын өндіру зауыты, "Eco Glade" ЖШС-нің толық циклді саңырауқұлақ фермасы, ЖШС-нің ұзақ мерзім сақтауға болатын "Бейкертон" нан-тоқаш және кондитерлік өнімдерді шығару кәсіпорны.
Nord Panels" ЖШС атқарушы директоры Айваз Бакиров бұрын пайдаланылмай тұрған ғимаратты реконструкциялауға, инфрақұрылым жүргізуге және ламинатталған фанер мен ағаш-жаңқалы тақталар (АЖТ) өндіретін жоғары технологиялық желілерді іске қосуға шамамен 11 млрд теңге инвестиция салынғанын хабарлады. Зауыт іске қосылған 2024 жылдан бері 300 жаңа жұмыс орны ашылды, жобалық қуаты жылына 50 мың м3 дайын фанер өндіруге мүмкіндік береді. Кәсіпорын республика бойынша импортты алмастырудың 15%-ға дейінгі үлесін қамтамасыз етіп отыр және өнімдерін ЕАЭО және Еуропалық Одақ елдеріне белсенді түрде экспорттауда. Сонымен қатар отын пеллеттері, престелген поддондар мен медициналық таяқшалар шығару бойынша желілерді іске қосу есебінен өндірісті кеңейтеді.
KazCrane Engineering" ЖШС-нің жүк көтергіш-көлік жабдықтарын өндіру жобасы бойынша серіктесі - "Уралкран" ЖШҚ бас директоры Сергей Кравчук кәсіпорында жүк көтергіштігі 500 тоннаға дейінгі көпірлі және кран-эстакадалы крандар шығару жоспарланып отырғанын мәлімдеді. Өндірістік қуаты жылына 150 бірлік өнімге дейін жетеді. Қазіргі уақытта нысанның құрылыс дайындығы 90%-ды құрайды, іске қосу 2026 жылғы қыркүйек-қазан айларына жоспарланған.
Бастапқы кезеңде 150 жұмыс орнын құру, кейіннен қызметкерлер санын 300 адамға дейін ұлғайту көзделген. Жобаның құны 4 млрд теңгені құрайды. Аумағы 13,5 мың шаршы метр болатын өндірістік кешен толық цикл қағидаты бойынша құрылып, металды кесуден бастап дайын өнімді сынауға дейінгі барлық негізгі технологиялық процестерді біріктіреді.
Жоба заманауи цифрлық технологияларды, оның ішінде қашықтан басқару жүйелерін, автоматтандырылған диагностика мен жабдықтарға болжамды техникалық қызмет көрсету жүйелерін енгізуді көздейді. Негізгі өткізу нарығы - Қазақстан, оған өндірілетін өнім көлемінің шамамен 70%-ы тиесілі. Қалған 30%-ын Орталық Азия, Каспий маңы өңірі және ЕАЭО елдеріне экспорттау жоспарлануда.
Сонымен қатар кәсіпорын Қазақстандағы алғашқы атом электр стансасының құрылысы жобасын жүзеге асыруға отандық жүк көтергіш-көлік жабдықтарын жеткізу арқылы қатысу мүмкіндігін қарастыруда.
Eco Glade" ЖШС директоры Екатерина Асаенок толық циклді саңырауқұлақ өсіру фабрикасы 2025 жылдың желтоқсан айында пайдалануға берілгенін хабарлады. Бұл жоба ауыл шаруашылығын әртараптандыру және агроөнімдерді қайта өңдеу үлесін арттыру жөніндегі Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау аясында жүзеге асырылған. Жалпы инвестиция көлемі шамамен 11,3 млрд теңгені құрайды. Жобалық қуаттылық жылына 2,4 мың тонна agaricus түріндегі дайын саңырауқұлақ өнімін және 4 мың тонна компост шығаруға жетеді. Фермада сондай-ақ өңделген өнімдер - консервіленген және мұздатылған жартылай фабрикаттар шығару жоспарлануда.
Өндірістік цикл қатаң технологиялық регламенттерге сәйкес ұйымдастырылған. Өнім компосттан тікелей алынып, күніне үш ретке дейін жиналады. Кәсіпорын онлайн-бақылау жүйесімен жұмыс істейді, бұл мамандарға әр камерадағы процестерді нақты уақыт режимінде бақылауға, параметрлерді жедел түзетуге және микроклиматтың негізгі көрсеткіштерін қадағалауға мүмкіндік береді. Ферма өнімі елдегі қазіргі тұтыну көлемінің шамамен 25%-ын қамтиды.
Сонымен қатар "Радуга" ЖШС бас директорының орынбасары Даурен Катранов саңырауқұлақ фермасы мен жылыжай кешенін одан әрі кеңейту жобаларын таныстырып, "Радуга" техноэкопаркын жүзеге асыру туралы баяндады. Жоба аясында қағаз және картон өнімдерін шығаратын фабрикалар, қоқыс өңдеу кешені және қатты тұрмыстық қалдықтар полигонын салу көзделген.
Бейкертон" ЖШС бас директоры Марина Баяндинаның айтуынша, нан-тоқаш өнімдерін шығару жобасына инвестициялардың жалпы көлемі 37,3 млрд теңгені құрайды. Оны жүзеге асыру шамамен 380 тұрақты жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді. Кәсіпорынның өндірістік қуаты жылына 15 мың тонна өнімге жетеді. Бүгінгі таңда нысанның құрылысы толық аяқталып, жетекші еуропалық өндірушілердің заманауи технологиялық жабдықтары орнатылған. Кәсіпорынды іске қосу 2026 жылдың шілде айына жоспарланған.
Олжас Бектенов Qyzyljar АЭА-ға бару қорытындысы бойынша мемлекеттік қолдау жаңа өндірістер, инвестициялар және жұмыс орындары түрінде нақты экономикалық нәтижені қамтамасыз етуі тиіс екенін атап өтті. Бұл ретте экономиканы әртараптандыру үшін елдің өнеркәсіптік әлеуетін нығайтудың стратегиялық маңызы зор. Жауапты мемлекеттік органдар мен Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігіне қолданыстағы және әлеуетті инвестициялық жобаларға қолдау көрсету тапсырылды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
05.06.2026, 19:32 68181
Норвегияның Хельсинки комитеті Қазақстанның жаңа Конституциясын оң бағалады
Сурет: gov.kz
Достарға айту
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі Алуа Надиркулова Норвегиялық Хельсинки комитетінің Бас хатшысы Берит Нисинг Линдеманмен кездесу өткізді, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.
Келіссөз барысында А. Надиркулова адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау жүйесін нығайтуға бағытталған конституциялық реформалардың іске асырылу барысы туралы ақпарат берді. Конституцияда еңбек ету мен бейбіт жиналыстар өткізу құқықтарына қатысты тұжырымдардың нақтыланғаны, сот арқылы қорғалу және тұрғын үйге қолсұғылмау кепілдіктері күшейтілгені, сондай-ақ алғаш рет дербес деректерді қорғау нормалары бекітілгені атап өтілді.
Қазақстан Республикасының қылмыстық-атқару жүйесін реформалау мәселелеріне ерекше назар аударылды. Қазіргі уақытта Қазақстан 2026–2030 жылдарға арналған Қылмыстық-атқару жүйесін одан әрі дамыту тұжырымдамасы әзірлеуде екені туралы хабардар етті.
Өз кезегінде Норвегиялық Хельсинки комитетінің Бас хатшысы Б.Линдеман комитеттің Алматыдағы Өңірлік өкілдігінің қызметіне көрсетіліп отырған қолдау үшін алғыс білдіріп, Қазақстанның қылмыстық-атқару жүйесін реформалау, азаптаулардың алдын алу, гендерлік теңдікті қамтамасыз ету және әйелдердің құқықтарын қорғау салаларындағы елеулі жетістіктерін жоғары бағалады. Сондай-ақ, ол Қазақстандағы азаматтық қоғамның белсенді рөлін ерекше атап өтті.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар құқық үстемдігін нығайту, адам құқықтарын қорғау және Қазақстандағы реформаларды қолдау мәселелері бойынша ынтымақтастық пен сындарлы диалогты одан әрі дамытуға мүдделілік танытты.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
05.06.2026, 17:55 69331
Конституциялық реформа: негізгі заңдарға түсіндірме
Сурет: akorda.kz
Достарға айту
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылғы 15 наурызда қабылданған Конституцияның ережелерін іске асыруға бағытталған конституциялық заңдарға қол қойды. Агенттік тілшісінің хабарлауынша, бес негізгі құжатқа түсіндірме берілді.
Атап айтқанда, "Қазақстан Республикасының Президенті туралы", "Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы", "Қазақстан Халық Кеңесі туралы", "Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы" және "Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы" заңдар сөз болып отыр.
Қазақстан Республикасының Президенті туралы" заң
Конституциялық заңда Президенттің өкілеттіктері мен оның мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл тәртібі айқындалған.
Төтенше шараларды қабылдау кезінде Премьер-Министрмен және Құрылтай төрағасымен консультациялар енгізілуі, сондай-ақ бірқатар тағайындауларды парламенттік келісу тетіктері Қазақстанның теңгерімді президенттік республикаға қарай дәйекті түрде ілгерілеп келе жатқанын көрсетеді.
Нормалардың жеке блогы ашықтық пен сенімді қамтамасыз етуге бағытталған. Президент бір рет қана жеті жыл мерзімге сайланады.
Президент өз лауазымын депутаттық мандатпен, кәсіпкерлікпен, өзге де ақылы қызметпен немесе партия мүшелігімен қатар атқара алмайды. Сонымен қатар оның жақын туыстары мемлекеттік және квазимемлекеттік сектордағы негізгі лауазымдарды иеленуге құқылы емес. Бұл ықпалдың шоғырлануын шектеуге және мүдделер қақтығысының алдын алуға бағытталған жүйелі тетік болып табылады, соның нәтижесінде қоғамның билік институтына деген сенімі артады.
Сонымен бірге Президент өкілеттіктерінің едәуір бөлігі мемлекеттік аппараттың тиімділігін қамтамасыз етуге бағытталған. Ол Үкіметті қалыптастыруға қатысады, оның жұмысының стратегиялық бағыттарын бақылайды, Ұлттық Банктен бастап құқық қорғау органдарына дейінгі негізгі институттардың есептерін қарайды. Бұл азаматтар үшін мемлекеттік саясаттың іске асырылуы мен оның нәтижелеріне бақылаудың күшеюін білдіреді.
Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы" конституциялық заң
Заңның негізгі бағыттарының бірі - астананың сәулеттік келбеті мен дизайн-кодына қойылатын талаптарды қала құрылысы және құрылыс қызметінің міндетті негізі ретінде бекіту.
Заңға сәйкес, астана аумағындағы барлық сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі бас жоспарға, қала құрылысы құжаттамасына және мемлекеттік нормативтерге сәйкес жүзеге асырылады. Бұл қалалық ортаны дамытуда бірыңғай әрі кешенді тәсілді қамтамасыз етеді.
Негізгі нормалардың бірі - астананың міндетті дизайн-кодын енгізу. Оның талаптары ғимараттарға, жол инфрақұрылымына, жарнамаға және қаланың сыртқы келбетінің элементтеріне қолданылады.
Бұл тәсілдерді іске асыруда Астана қаласының әкімі басқаратын Сәулет-қала құрылысы кеңесі маңызды институционалдық рөл атқарады.
Кеңес құрамына әкімдік өкілдері, сәулетшілер, тәуелсіз сарапшылар, қоғамдық ұйымдар, сондай-ақ мүгедектігі бар адамдардың мүдделерін қорғайтын мамандар кіреді. Аталған орган сәулет және қала құрылысы жобаларын қарайды, құрылыс мәселелері мен қаланың сәулеттік келбетін қалыптастыруға, оның ішінде монументалды-көркемдік безендіруге қатысты ұсынымдар әзірлейді.
Әкімшілік-аумақтық құрылыс туралы" заң
Заң үш негізгі қағидатқа негізделген: заңдылық, тұрақтылық және аумақтық тұтастық.
Әкімшілік-аумақтық жүйенің тұрақтылығы аумақтардың шекаралары мен мәртебесіне қатысты кез келген өзгерістердің тек объективті деректер мен ұзақ мерзімді даму жоспарлары негізінде жүзеге асырылуын көздейтін тетіктер арқылы қамтамасыз етіледі. Бұл негізсіз аумақтық өзгерістердің алдын алып, жергілікті атқарушы және өкілді органдар жүйесінің тұрақты жұмыс істеуіне кепілдік береді. Мұның әлеуметтік-экономикалық жоспарлау мен мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру үшін маңызы зор.
Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы" конституциялық заңы өңірлердегі тұрғындардың өміріне тікелей әсер ететін негізгі мәселелерді - елді мекендердің мәртебесінен бастап ресурстарды бөлу мен инфрақұрылымды дамытуға дейінгі бағыттарды қамтиды.
Қарапайым тілмен айтқанда, заңның басты мақсаты - елдің аумақтық құрылым жүйесін ретке келтіріп, оны конституциялық деңгейде бекіту. Бұл шекараларды, мәртебелерді немесе аумақтардың бағыныстылығын өзгерту бұдан былай жүйесіз немесе жағдайға қарай емес, нақты негіздемелерге, есептеулерге және ұзақ мерзімді даму жоспарларына сүйене отырып жүргізілетінін білдіреді. Тұрғындар үшін бұл ең алдымен тұрақтылықты, ережелердің айқындығы мен болжамдылығын қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы" конституциялық заң
Құрылтай жұмысы қыркүйектен маусымға дейін тұрақты түрде өткізілетін сессиялар форматында жүзеге асырылады. Қажет болған жағдайда Президенттің, палата төрағасының немесе депутаттар корпусының бастамасымен кезектен тыс сессиялар шақырылады.
Отырыстар Құрылтай қызметінің негізгі нысаны болып табылады. Олар кворум болған жағдайда өткізіледі және, әдетте, мемлекеттің жоғары лауазымды тұлғаларының қатысу мүмкіндігімен ашық сипатта болады.
Құрылтайдағы заң шығару процесі заң жобаларын енгізу, қарау және қабылдау тәртібін, сондай-ақ негізгі мемлекеттік институттардың өзара іс-қимылын реттейді. Заң шығару бастамасы құқығы Президентке, Құрылтай депутаттарына, Үкіметке және Қазақстан Халық Кеңесіне тиесілі. Сонымен қатар барлық заң жобалары отырысқа шығарылар алдында міндетті түрде бейінді комитеттердің қарауынан өтеді.
Конституциялық заң депутаттың құқықтық мәртебесін Қазақстан халқына берілген антқа негізделген кәсіби қызмет ретінде бекітеді. Өкілеттіктер Орталық сайлау комиссиясында тіркелген сәттен басталады және бірқатар қатаң шектеулерді қамтиды. Депутаттарға ғылыми, педагогикалық және шығармашылық қызметтен басқа кәсіпкерлікпен айналысуға немесе өзге де ақылы қызметтерді атқаруға тыйым салынады. Бұл талаптарды бұзу, сондай-ақ депутат сайланған саяси партиядан шығу оның мандатынан дереу айырылуына әкеледі.
Қазақстан Халық Кеңесі туралы" конституциялық заң
Халық Кеңесінің негізгі миссиясы - мемлекеттік саясатты әзірлеу және іске асыру процестеріне қоғамдық қатысуды институционалдандыру.
Бұл тек пікірталас алаңы ғана емес, азаматтық қоғам мүдделерінің шешім қабылдау деңгейінде ұсынылуын қамтамасыз ететін нақты тетік. Осылайша, неғұрлым теңгерімді әрі әлеуметтік бағдарланған мемлекеттік саясат қалыптасады.
Қазақстан Халық Кеңесі мемлекеттік саясатқа және азаматтардың күнделікті өміріне нақты ықпал етуге мүмкіндік беретін айқын әрі жеткілікті кең өкілеттіктерге ие болады.
Халық Кеңесі ішкі саясаттың негізгі бағыттары, қоғамдық келісімді нығайту, ұлттық бірлік пен қазақстандық құндылықтарды дамыту жөнінде ұсыныстар әзірлеп, ресми түрде енгізуге құқылы. Ең бастысы, ол Құрылтайға заң жобалары мен маңызды ұсыныстарды тікелей енгізуге, сондай-ақ жалпыхалықтық референдум өткізуді бастамашылық етуге мүмкіндік алады.
Бұдан бөлек, Халық Кеңесі мемлекеттік саясаттың іске асырылуын талқылауға және мониторингтеуге қатысып, билік, халық және азаматтық қоғам арасындағы тұрақты диалогты ұйымдастырады.
Нәтижесінде тиімді жұмыс істейтін тетік қалыптасады: қоғам нақты мәселелерді көтереді, Кеңес оларды жан-жақты зерделейді және ұсынымдар мен бағалаулардан бастап заң жобасы немесе жалпыхалықтық референдум деңгейіне дейін жеткізеді.
Осылайша, Халық Кеңесі қоғам мен мемлекет арасындағы нақты көпірге айналып, азаматтарға олардың күнделікті өміріне әсер ететін шешімдерге тікелей ықпал ету құралын береді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
05.06.2026, 17:48 65921
Олжас Бектенов СҚО-да су тасқынына қарсы іс-шаралардың жүзеге асырылуын және облыстық аурухананың құрылысын тексерді
Сурет: primeminister.kz
Достарға айту
Премьер-министр Олжас Бектенов Солтүстік Қазақстан облысына жұмыс сапары аясында әлеуметтік маңызды инфрақұрылымдар құрылысының барысымен танысты. Олар - Прибрежное ауылындағы жол өткелі және елді мекендер бойындағы қорғаныс бөгеттері, сондай-ақ Петропавлдағы көпсалалы облыстық аурухана, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары Марат Тасмағанбетов қорғаныс бөгеттерін қайта жаңарту бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады. Соңғы екі жылда өңірде алты негізгі гидротехникалық құрылысты қайта жаңарту бойынша су тасқынына қарсы іс-шаралар кешені жүзеге асырылған. Қазіргі заманғы инженерлік параметрлерге толық сәйкес келетін 24 шақырымнан астам қорғаныс желілері салынып, қайта жаңартылған. Осы мақсаттарға бағытталған қаражаттың жалпы көлемі 14 млрд теңгені құрады. Бұл халықтың қауіпсіздік деңгейін едәуір арттыруға, Петропавл мен Қызылжар ауданындағы тұрғын үйлерді, әлеуметтік инфрақұрылымды және тіршілікті қамтамасыз ету жүйелерін қорғауға мүмкіндік берді.
Мәселен, Қызылжар ауданындағы Прибрежное ауылындағы ұзындығы 5 шақырымнан асатын, Тепличноедағы 4,6 шақырым, Бескөлдегі 5,9 шақырым қорғаныс бөгеттері қайта жаңартылды. Бұл құрылыстардың орташа биіктігі іргесінен санағанда 7,2-7,5 метрге дейін көтерілді, бұл Балтық жүйесі бойынша 102 метрлік есептік деңгейге сәйкес келеді. Петропавл қаласында осындай нығайту жұмыстары Подгора шағын ауданы Ущева көшесіндегі ұзындығы 1,3 шақырым және Хромзавод ауданындағы Кожевенный кентіндегі ұзындығы 4,1 шақырым болатын бөгеттерде жүргізілді. Негізгі назар облыс орталығындағы 1953 жылы салынған "Биопруд" нысанына аударылды. Мұнда 2024-2025 жылдары жүргізілген жұмыстар есебінен ұзындығы 3,4 шақырымдық қоршау бөгеті 5 метр биіктікке көтерілді, ал бетон қоршаулар күрделі жөндеуден өткізілді, бұл тасқын судан төнетін қауіпті төмендетіп отыр.
Қазіргі уақытта нысандарда ішкі беткейлерді көпжылдық шөптер егілген гео-торшамен абаттандыру және бөгет жоталарының қиыршық тас жабынын төсеу бойынша жоспарлы жұмыстар жалғасуда.
Солтүстік Қазақстан облысының Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Ерден Шортыбаев Премьер-министрге Прибрежное ауылындағы жол өткелі орнатылған "Вороний островқа кіреберіс" облыстық маңызы бар автомобиль жолын қайта жаңарту жобасының жүзеге асырылу барысы туралы баяндады. Жобада үйінді көтеріп, оны нормативтік техникалық параметрлерге келтіре отырып, автомобиль жолын реконструкциялау, сондай-ақ ұзындығы 72 метр болатын ең үш аралықты жол өтпесінің құрылысы көзделген, жалпы құны 4,4 млрд теңгені құрайды.
Жаңа көлік инфрақұрылымы шамамен 1,5 мың адам тұратын Прибрежное ауылының қорғаныс бөгетімен біріктірілетін болады. Бұл елді мекенмен жыл бойы үздіксіз қатынасты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Вороний островта туристік нысандар ғана емес, сонымен қатар Петропавл қаласының тұрғындарын ауыз сумен қамтамасыз ететін стратегиялық маңызды бірінші көтеру сорғы стансасы да орналасқан. Бұрын су тасқыны кезеңінде ауылға баратын жол толықтай су астында қалып, адамдарды тасымалдау және эвакуациялау тек су көлігімен жүзеге асырылатын, бұл қолайсыз ауа райы жағдайында азаматтардың қауіпсіздігіне қауіп төндірді.
Бүгінгі таңда нысанда іргетасты қиыршық таспен орнықтыру, 40 бұрғылау арқылы 40 қаданы орнату, төрт ростверк салу жұмыстары аяқталды, сондай-ақ шеткі тіректер тұрғызылды. Қазіргі уақытта №2 тіректің ригелін орнату және жер төсемін төсеу жұмыстары жүргізілуде. Биыл бұл жобаны жүзеге асыруға 2,6 млрд теңге бөлінді. Жол өткелінің құрылысын аяқтап, оны пайдалануға беру 2027 жылдың қазан айына жоспарланып отыр.
Нысандарды аралау қорытындысы бойынша Олжас Бектенов гидротехникалық құрылыстарды нығайту бойынша барлық жұмыстарды уақтылы аяқтау қажеттігін, сондай-ақ оларды әрі қарай күтіп ұстау және техникалық қызмет көрсету бойынша жүйелі шаралар қабылдау керектігін атап өтті. Сондай-ақ Премьер-министр өңір басшылығының назарын Прибрежное тұрғындары үшін осы көлік нысанының әлеуметтік маңыздылығына аударып, жобаны жүзеге асыру мерзімдерінің қатаң сақталуын қамтамасыз етуді тапсырды.
Премьер-министр Петропавл қаласында көпсалалы облыстық ауруханасының құрылыс барысымен танысты. YDA Holding директорлар кеңесінің төрағасы Хусейн Арслан медициналық кешеннің жалпы аумағы 92 мың шаршы метрден асатынын мәлімдеді. Заманауи медициналық кешен құрамына бір ауысымда 480 қабылдауға арналған консультациялық-диагностикалық корпус, тәулік бойы және күндізгі стационарлар, босану бөлімі, сәулелік диагностика, радиология бөлімшелері, клиникалық-диагностикалық зертхана және басқа да мамандандырылған бөлімшелер кіреді. Мұнда кардиохирургия, нейрохирургия, онкология, тамыр хирургиясы, травматология және басқа да бағыттар бойынша жоғары технологиялы медициналық көмек көрсетілетін болады. Қазіргі уақытта темірбетон конструкцияларын тұрғызу жұмыстары аяқталды, қабырғалардың кірпіш қалау жұмыстары, қасбет профильдерін монтаждау және ішкі әрлеу жұмыстары жалғасуда. Қаржыландыруға қатысты қажетті мәселелер реттеліп, құрылыс жұмыстары бекітілген кестеге сәйкес жүргізіліп жатқаны атап өтілді. Нысанды пайдалануға беру 2027 жылға жоспарланған.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
ИНТЕРНЕТ ТЕЛЕВИДЕНИЕ
KAZAKHSTAN TODAY LIVE
Ең көп оқылғаны
08.06.2026, 10:19Мемлекет басшысы Армения Премьер-министрі Никол Пашинянды "Азаматтық келісім" партиясының парламенттік сайлаудағы жеңісімен құттықтады 08.06.2026, 11:23 10936Елімізде 2026 жылғы егіс науқаны табысты аяқталды08.06.2026, 12:18 8681Түркістан облысының прокуроры тағайындалды08.06.2026, 19:15 7476Қазақстан мен Сауд Арабиясы аса маңызды минералдар саласындағы ынтымақтастықты нығайтуда08.06.2026, 20:15 7221Қазақстан мен Кувейт қаржылық ынтымақтастық пен инвестициялық өзара іс-қимылдың жаңа перспективаларын ашуда
05.06.2026, 11:10 125331Астана мен Браззавиль сауда-экономикалық ынтымақтастықтың басты бағыттарын айқындады05.06.2026, 17:11 120046Токио губернаторы Қазақстанның Жапониядағы Елшілігінде болып қайтты05.06.2026, 17:52 118911Кишиневте Молдова-Қазақстан іскерлік кеңесінің кеңсесі ашылды: экономикалық серіктестікке жаңа серпін05.06.2026, 16:15 118136Қазақстанда санитарлық-техникалық жабдықтар шығаратын зауыт салынуда05.06.2026, 10:50 118051ҚР Сыртқы істер министрлігінде Қазақстан - Қытай ынтымақтастығының өзекті мәселелері талқыланды
13.05.2026, 07:10 289536Қазақстан СІМ басшысы БҰҰ Халықты қоныстандыру қорының Атқарушы директорын қабылдады15.05.2026, 21:02 277241Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдердің басшыларына GovТeсh цифрлық шешімдері таныстырылды22.05.2026, 20:31 250746Үкіметте ЕАЭО-ның шекарасындағы өткізу пункттерін жаңғырту мәселелері талқыланды15.05.2026, 20:45 243671Түркістанда Түркі өркениеті орталығы бой көтереді15.05.2026, 19:53 243041Түркістан қаласында ТМҰ Сыртқы істер министрлерінің бейресми отырысы өтті

